تقسیمبندی عملیات انتقال جرم
بطور کلی عملیات انتقال جرم را با توجه به نحوه تماس و قابلیت امتزاج پذیری دو فاز میتوان به صورت زیر تقسیم بندی نمود .
- تماس مستقیم دو فاز غیر قابل امتزاج
- تماس مستقیم بین دو فاز قابل امتزاج
- تماس غیر مستقیم دو فاز که توسط غشاء از یکدیگر جدا شده اند
تماس مستقیم دو فاز غیر قابل امتزاج
تماس دو فاز غیر قابل امتزاج مهمترین و عمدهترین بخش از سه مجموعه تقسیم بندی فوق را شامل میشود هر یک از فازهای در حال تماس با یکدیگر میتواند شامل یک یا چند جزء باشد. پش از انجام انتقال جرم و رسیدن به تعادل ،اجزاء تشکیل دهنده فازها دارای غلظتهای متفاوتی در دو فاز خواهد بود. مثلا تماس دو فاز آب و تولوئن را در نظر بگیرید. در نقطه تعادلی (که انتقال جرمی صورت نمیگیرد)غلظت تولوئن در دو فاز یکی نیست .کلیه سیستمهای دو فازی در مقوله انتقال جرم قرار نمیگیرند. به عنوان مثال محلول نمکی را در نظر بگیرید که در حال تعادل با بخار آب میباشد؛ این بخارات حاوی نمک نیست و به هر حال با آنکه یک فاز خالص است اما انتقال جرم از فازی که حاوی نمک است به فاز دیکر (گاز) صورت نمیگیرد.